Dự thảo Nghị định mới về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân đang đề xuất những chế tài nghiêm khắc nhằm siết chặt các hành vi vi phạm bảo vệ dữ liệu cá nhân tại Việt Nam. Theo tài liệu đang được Bộ Công an lấy ý kiến công khai, các hành vi làm rò rỉ thông tin người dùng với quy mô lớn sẽ phải đối mặt với những mức phạt chưa từng có trong lịch sử lập pháp. Xu hướng chuyển dịch từ việc phạt một số tiền cố định sang phạt theo tỷ lệ phần trăm doanh thu cho thấy thái độ không khoan nhượng của cơ quan quản lý nhà nước đối với sự lơ là của các tổ chức. Việc am hiểu ngọn ngành các quy định mới này không còn là một lựa chọn tham khảo mà đã trở thành kim chỉ nam sống còn để ban điều hành lèo lái doanh nghiệp vượt qua bão táp pháp lý. Doanh nghiệp cần phải khẩn trương cập nhật toàn bộ hệ thống mức phạt và các nhóm hành vi sai phạm để chủ động thiết lập hàng rào phòng thủ vững chắc cho tài sản thông tin của mình.
Nội dung
1. Phân loại 7 nhóm hành vi vi phạm chính
Dựa trên nội dung chi tiết của Chương 1 trong bản dự thảo mới nhất, cơ quan quản lý nhà nước đã tiến hành phân loại vô cùng rạch ròi 7 nhóm hành vi vi phạm chính liên quan đến công tác bảo vệ dữ liệu cá nhân:
1. Vi phạm quy định về bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội trên không gian mạng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự (như tuyên truyền chống nhà nước, phát tán thông tin sai sự thật, xâm phạm trật tự quản lý kinh tế, đánh bạc trực tuyến…).
2. Vi phạm quy định về phòng, chống tấn công mạng (như phát tán mã độc, tấn công hệ thống, khủng bố mạng).
3. Vi phạm quy định về triển khai hoạt động bảo vệ an ninh mạng (như truy cập trái phép, sự cố an ninh mạng, bảo vệ trẻ em trên không gian mạng).
4. Vi phạm quy định về chống thư rác, tin nhắn rác, cung cấp dịch vụ nội dung.
5. Vi phạm quy định về quản lý sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng (bao gồm xác thực tài khoản số, kinh doanh, nhập khẩu sản phẩm an ninh mạng).
6. Vi phạm quy định về thông tin trên mạng (giấy phép mạng xã hội, trang thông tin điện tử, trò chơi điện tử).
7. Vi phạm quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân (vi phạm nguyên tắc bảo vệ, quyền chủ thể, chuyển giao/mua bán trái phép dữ liệu, để lộ lọt dữ liệu; các vi phạm trong xử lý dữ liệu từ ghi âm/ghi hình công cộng, từ kinh doanh dịch vụ quảng cáo, từ trí tuệ nhân tạo (AI)…)
2. Hệ thống mức phạt và hình thức xử lý
Đối với lĩnh vực an ninh mạng
Cơ quan quản lý nhà nước đã thiết lập một hệ thống mức phạt và hình thức xử lý vô cùng nghiêm khắc nhằm chấn chỉnh các hoạt động trên không gian mạng hiện nay. Đối với lĩnh vực an ninh mạng nói chung, các hành vi vi phạm quy định sẽ phải đối mặt với những khung hình phạt tài chính rất nặng nề mang tính răn đe cao. Cụ thể, mức phạt tiền tối đa được pháp luật quy định có thể lên đến 1,5 tỷ đồng đối với các cá nhân, trong khi đó, đối với các tổ chức và doanh nghiệp, con số này sẽ được nhân đôi với mức phạt tối đa lên tới 3 tỷ đồng.
Chế tài tài chính khắt khe đối với vi phạm bảo vệ dữ liệu cá nhân
Riêng trong lĩnh vực bảo vệ dữ liệu cá nhân, pháp luật cũng phân định rõ ràng các mức phạt tiền hành chính cơ bản tối đa là 100 triệu đồng cho cá nhân và 200 triệu đồng cho tổ chức.
Tuy nhiên, hình phạt sẽ trở nên vô cùng khốc liệt đối với những đối tượng có hành vi cố tình mua bán dữ liệu người dùng nhằm mục đích trục lợi bất hợp pháp. Chế tài áp dụng cho nhóm tội phạm này là phạt tiền với mức tối đa gấp 10 lần tổng khoản thu lợi bất chính có được từ các giao dịch mua bán tệp khách hàng.
Các vi phạm khác sẽ chịu mức phạt tối đa 1,5 tỷ đồng đối với cá nhân và 3 tỷ đồng đối với tổ chức.
Đặc biệt, đối với các sai phạm nghiêm trọng trong việc chuyển dữ liệu cá nhân xuyên biên giới, doanh nghiệp có thể bị phạt tối thiểu 3 tỷ đồng hoặc kịch khung lên tới 5% tổng doanh thu của toàn bộ năm tài chính liền trước.
3. Các hình thức xử phạt bổ sung mang tính triệt để
Bên cạnh các biện pháp phạt tiền trực tiếp, hệ thống pháp luật còn bổ sung hàng loạt các hình thức xử phạt phụ nhằm triệt tiêu hoàn toàn khả năng tái phạm của các đối tượng. Tùy thuộc vào tính chất và mức độ nghiêm trọng của từng vụ việc, cơ quan chức năng có quyền tước quyền sử dụng giấy phép kinh doanh hoặc chứng chỉ hành nghề trong khoảng thời gian kéo dài từ 1 đến 24 tháng. Các tổ chức vi phạm cũng có thể phải chịu lệnh đình chỉ hoạt động có thời hạn, đồng thời bị tịch thu toàn bộ tang vật, phương tiện kỹ thuật và các tài khoản số được sử dụng để trục lợi. Thậm chí, đối với những người nước ngoài trực tiếp tham gia vào các hành vi vi phạm pháp luật về dữ liệu tại Việt Nam, cơ quan nhà nước hoàn toàn có thẩm quyền áp dụng ngay biện pháp trục xuất khỏi lãnh thổ.
4. Dịch vụ Tuân thủ pháp lý Việt Nam từ 405CYSE
Việc tự mình nghiên cứu và đối chiếu hệ thống hình phạt phức tạp này thường khiến các doanh nghiệp gặp nhiều lúng túng và dễ mắc phải những sai lầm đáng tiếc. Để tháo gỡ hoàn toàn bài toán này, 405CYSE cung cấp Dịch vụ Tuân thủ pháp lý chuyên sâu được thiết kế riêng cho từng đặc thù ngành nghề của các tổ chức. Đội ngũ chuyên gia pháp lý và công nghệ của chúng tôi sẽ đồng hành cùng doanh nghiệp để rà soát toàn bộ quy trình vận hành, đảm bảo hệ thống luôn đáp ứng mọi yêu cầu khắt khe nhất của cơ quan nhà nước. Từ đó giúp ban lãnh đạo yên tâm tập trung vào mục tiêu kinh doanh cốt lõi mà không phải lo lắng về các rủi ro bị xử phạt hành chính hay đình chỉ hoạt động.
Dự thảo Nghị định mới nhất là minh chứng rõ ràng cho thấy môi trường pháp lý tại Việt Nam đang ngày càng tiến gần hơn đến các tiêu chuẩn bảo mật khắt khe của thế giới. Việc lơ là hoặc chậm trễ trong việc cập nhật các quy định mới sẽ đẩy tổ chức vào những rủi ro tài chính khôn lường, đe dọa trực tiếp đến sự tồn vong của thương hiệu trên thương trường. Ban lãnh đạo cần phải coi công tác bảo vệ thông tin người dùng là một chiến lược ưu tiên hàng đầu thay vì chỉ là một thủ tục giấy tờ đối phó tạm thời. Hãy chủ động trang bị kiến thức và ứng dụng các giải pháp tư vấn chuyên nghiệp ngay hôm nay để biến áp lực tuân thủ thành lợi thế cạnh tranh vượt trội trong nền kinh tế số.
